Teoleptos z Filadelfii (1250-1322) – urodzony w Nicei, zdobył znakomite wykształcenie. Po krótkotrwałym małżeństwie opuścił żonę i wybrał życie pustelnicze jako mnich na Górze Atos. Następnie, przez około 40 lat, był biskupem Filadelfii w zachodniej Azji Mniejszej.
Związany ze znaną bizantyńską rodziną Chumnajnów, podjął się kierownictwa duchowego Ireny, córki wielkiego uczonego i państwowego dostojnika Nicefora Chumnosa. W wieku 12 lat została ona wydana za mąż za cesarza Jana Paleologa, a cztery lata później, po śmierci męża, odeszła do klasztoru Zbawiciela w Konstantynopolu, przybierając imię Eulogia.
Teoleptos uchodził za bezpośredniego ucznia Nicefora Pustelnika i był współczesnym św. Grzegorzowi z Synaju. Żył więc w okresie rozwoju metod psychosomatycznych, związanych z modlitwą Jezusową. Nigdy jednak do nich nie nawiązywał. Kierując swe pisma do mniszek, zalecał jedynie ciągłą pamięć o